Cybele (Graece: Κυβέλη) seu Cybebe (Κυβήβη) est dea Phrygia, cuius praecipuum templum Pessinunte situm erat. Cultus huius deae bello Punico secundo anno 204 a.C.n. Romam introductus est, ob fabulam de originibus Troianis Romanorum. Etenim Troia urbs Phrygia[1] erat et Cybele Magna Mater Idaea vocata est, id est montis Idae prope Troiam. Praeterea illo tempore populus Romanus societatem cum Attalo rege Pergamenorum adversus Macedones iniit. Qui rex baetulum nigrum (quo dea figurabatur), sive ex Pessinunte sive ex delubro Pergameno,[2] populo Romano donavit. Cui lapidi templum in monte Palatino aedificatum est.

