Apache HTTP Sunucusu Sürüm 2.4

Apache > HTTP Sunucusu > Belgeleme > Sürüm 2.4 > Sanal Konaklar

# Devingen olarak Yapılandırılan Kitlesel Sanal Barındırma

Bu belgede sanal konakların sonu belirsiz bir şekilde artışı karşısında Apache HTTP Sunucusunun nasıl daha verimli kullanılacağı açıklanmıştır. Devingen kitlesel konakları oluşturmak için `mod_rewrite` modülünün kullanımını açıklayan ayrı bir belge de mevcuttur.

## Amaç

Burada açıklanan teknikler, `httpd.conf` dosyanızın örnekteki gibi, aslında hemen hemen birbirinin aynı çok sayıda `<VirtualHost>` bölümü içereceği zaman yapılacaklar ile ilgilidir.

    <VirtualHost 111.22.33.44>
        ServerName                 musteri-1.example.com
        DocumentRoot        "/siteler/musteri-1/belgeler"
        ScriptAlias  "/cgi-bin/"  "/siteler/musteri-1/cgi-bin"
    </VirtualHost>

    <VirtualHost 111.22.33.44>
        ServerName                 musteri-2.example.com
        DocumentRoot        "/siteler/musteri-2/belgeler"
        ScriptAlias   "/cgi-bin/"   "/siteler/musteri-2/cgi-bin"
    </VirtualHost>

    <VirtualHost 111.22.33.44>
        ServerName                 musteri-N.example.com
        DocumentRoot          "/siteler/musteri-N/belgeler"
        ScriptAlias   "/cgi-bin/"  "/siteler/musteri-N/cgi-bin"
    </VirtualHost>

İsteğimiz çok sayıda `<VirtualHost>` bölümünü devingen olarak çalışan tek bir `<VirtualHost>` bölümüyle değiştirmektir. Bunun elbette bazı getirileri olacaktır:

1. Yapılandırma dosyanız küçüleceği için Apache daha çabuk başlatılabilecek ve daha az bellek harcayacaktır. Muhtemelen daha da önemlisi, küçülmüş bir yapılandırmanın bakımı da kolaylaşacağı için hatalar da azalacaktır.
2. Yeni sanal konakların eklenmesi, DNS’de yeni girdiler oluşturmak ve dosya sisteminde bununla ilgili dizinleri açmak dışında biraz daha basit olacaktır; en azından Apache’yi yeniden yapılandırmak ve yeniden başlatmak zorunda kalmayacaksınız.

Ana götürüsü ise her sanal konak için ayrı birer günlük dosyasına sahip olamayacak olmanızdır. Öte yandan, dosya tanıtıcılarının sınırlı olması nedeniyle bunu yapmayı zaten istemezsiniz. Günlük kayıtları için bir fifo veya bir boru hattı oluşturmak ve diğer uçta çalışan bir süreç vasıtasıyla günlükleri müşterilere paylaştırmak daha iyidir. Böyle bir işlemle ilgili bir örneği split-logfile aracının belgesinde bulabilirsiniz.

## Genel Bakış

Bir sanal konak iki bilgiye bakarak belirlenir: IP adresi ve HTTP isteğindeki `Host:` başlığının içeriği. Devingen sanal barındırma tekniği, isteği yerine getirmek için kullanılacak dosya yoluna bu bilgiyi kendiliğinden girmek esasına dayanır. Bu, Apache httpd ile `mod_vhost_alias` modülünü kullanarak oldukça kolay yapılabileceği gibi mod_rewrite modülü de kullanılabilir.

Bu modüllerin her ikisi de öntanımlı olarak devre dışıdır. Bu tekniği kullanmak isterseniz Apache httpd'yi yeniden yapılandırıp derleyerek bu iki modülü etkin duruma getirmeniz gerekir.

Devingen sanal konağı normal bir sanal konak gibi göstermek için bazı bilgileri istekten saptamak gerekir. Bunlardan en önemlisi, httpd tarafından göreli URL’lerden normal URL’leri ve benzerlerini üretmek için kullanılan sunucu ismidir. Sunucu ismi `ServerName` yönergesi ile yapılandırılır ve CGI’ler tarafından `SERVER_NAME` ortam değişkeni üzerinden kullanılır. Çalışma anındaki asıl değer `UseCanonicalName` yönergesi tarafından denetlenir. `UseCanonicalName Off` olduğunda sunucu ismi isteğin `Host:` başlık alanından elde edilir. `UseCanonicalName DNS` belirtilmişse, sunucu ismi, sanal konağın IP adresinden tersine DNS sorgusu yapılarak elde edilir. Birincisi isme dayalı sanal konaklar tarafından ikincisi ise IP’ye dayalı sanal konaklar tarafından kullanılır. Eğer httpd, istekte `Host:` başlığının olmayışı veya DNS sorgusunun başarısız olması sebebiyle sunucu ismini elde edemezse son çare olarak `ServerName` yönergesinde yazılı değeri kullanır.

Saptanan bilgilerden biri de `DocumentRoot` yönergesi ile yapılandırılan belge kök dizini olup CGI’ler tarafından `DOCUMENT_ROOT` ortam değişkeni üzerinden kullanılır. Normal yapılandırmada `core` modülü tarafından dosya isimlerini URI’lere eşlerken kullanılır. Fakat sunucu devingen sanal konakları kullanmak üzere yapılandırıldığında, eşleştirmeyi farklı yollardan yapan başka bir modül devreye girer (`mod_vhost_alias` veya `mod_rewrite`). `DOCUMENT_ROOT` ortam değişkenine değerini atamaktan sorumlu olan bu iki modülden biri kullanılmazsa CGI veya SSI belgeleri yanlış değerlerle üretilirler.

## mod_vhost_alias ile Kitlesel Sanal Konaklar

Yukarıda Amaç bölümünde özetlenen sanal konak düzenlemesinin `mod_vhost_alias` kullanarak gerçekleştirilmiş halini içeren `httpd.conf` bölümü aşağıdadır.

    # sunucu ismini Host: başlığından elde edelim
    UseCanonicalName Off

    # Bu günlükleme biçiminde split-logfile aracı kullanılarak
    # sanal konak günlükleri ilk alana göre ayrıştırılabilir
    LogFormat "%V %h %l %u %t \"%r\" %s %b" vcommon
    CustomLog "logs/access_log vcommon"

    # istekleri yerine getirmek için kullanılacak
    # dosya isimlerine sunucu ismini ekleyelim
    VirtualDocumentRoot "/siteler/%0/belgeler"
    VirtualScriptAlias  "/siteler/%0/cgi-bin"

Bu yapılandırmayı IP’ye dayalı sanal konaklar için kullanmak isterseniz `UseCanonicalName Off` yerine `UseCanonicalName DNS` yazmanız yeterlidir. Böylece dosya ismine eklenecek konak ismi sanal konağın IP adresinden türetilir. `%0` değişkeni, `Host:` başlığı ile belirlenen istekteki sunucu isminin ifadesidir.

Kullanım örnekleri için `mod_vhost_alias`modülünün belgesine bakınız.

## Basitleştirilmiş Kitlesel Sanal Konaklar

Bu sistem, yukarıdaki yapılandırmanın bir ISS’nin sunucusuna uyarlanmasından başka bir şey değildir. `%2` değişkenini kullanarak, dosya isminde kullanmak üzere sunucu isminin alt dizgelerini seçebiliriz, böylece, örneğin `www.user.example.com` belgeleri `/home/user/www` dizininde bulunabilir. Farklı olarak her sanal konak için bir tane değil hepsi için bir tane `cgi-bin` olacaktır.

    UseCanonicalName Off

    LogFormat "%V %h %l %u %t \"%r\" %s %b" vcommon
    CustomLog "logs/access_log" vcommon

    # sunucu ismini içerecek dosya isimlerini oluşturalım
    VirtualDocumentRoot "/home/%2/www"

    # ortak cgi-bin dizini
    ScriptAlias  "/cgi-bin/"  "/siteler/std-cgi/"

`mod_vhost_alias` belgesinde daha karmaşık `VirtualDocumentRoot` örnekleri vardır.

## Aynı Sunucuda Kişisel ve Kurumsal Sanal Konaklar

Daha karmaşık ayarlamalar yaparak httpd’nin normal `<VirtualHost>` bölümlerini farklı kitlesel sanal konak yapılandırmaları için kullanabilirsiniz. Örneğin, bireysel müşterileriniz için bir IP adresiniz, kurumsal müşterileriniz için de başka bir IP adresiniz olsun. Her biri için ayrı ayrı sanal konaklar ayarlamak yerine aşağıdaki gibi bir yapılandırma kullanabilirsiniz:

    UseCanonicalName Off

    LogFormat "%V %h %l %u %t \"%r\" %s %b" vcommon

    <Directory "/siteler/kurumsal">
        Options FollowSymLinks
        AllowOverride All
    </Directory>

    <Directory "/siteler/bireysel">
        Options FollowSymLinks
        AllowOverride None
    </Directory>

    <VirtualHost 111.22.33.44>
        ServerName kurumsal.example.com

        CustomLog "logs/access_log.kurumsal" vcommon

        VirtualDocumentRoot "/siteler/kurumsal/%0/belgeler"
        VirtualScriptAlias  "/siteler/kurumsal/%0/cgi-bin"
    </VirtualHost>

    <VirtualHost 111.22.33.45>
        ServerName bireysel.example.com

        CustomLog "logs/access_log.bireysel" vcommon

        VirtualDocumentRoot "/siteler/bireysel/%0/belgeler"
        ScriptAlias         "/cgi-bin/" "/siteler/std-cgi/"
    </VirtualHost>

### Bilginize

Eğer ilk `<VirtualHost>` bölümü bir `ServerName` yönergesi içermezse ilgili IP için ters DNS sorgusu yapılır. Eğer sorgudan elde edilen isim sunucunun ismi değilse bu istenmeyen duruma bir çözüm olarak bir bilgilendirme bölümü (örn, `ServerName bilgi.example.com`) eklenebilir.

## IP’ye dayalı sanal konakları daha verimli kılmak

İlk örnekte IP’ye dayalı sanal konaklar için kullanılmak istenirse yapılandırmada neyin nasıl değiştirileceği belirtilmişti. Her istek için ayrı bir DNS sorgusu gerekeceğinden bu başarım düşmesine yol açar. DNS sorgusu ihtiyacını ortadan kaldırmak için, bir çözüm olarak dosya sistemi, konak isimleri yerine IP adreslerine göre düzenlenebilir. Günlük kayıtları da IP adreslerine göre ayrıştırılacak şekilde ayarlanabilir.

    # Sunucu ismini IP adresinden ters DNS sorgusu ile elde edelim
    UseCanonicalName DNS

    # Günlük kayıtları IP adreslerine göre ayrıştırılabilsin
    LogFormat "%A %h %l %u %t \"%r\" %s %b" vcommon
    CustomLog "logs/access_log" vcommon

    # dosya isimleri IP adreslerini içersin
    VirtualDocumentRootIP "/siteler/%0/belgeler"
    VirtualScriptAliasIP  "/siteler/%0/cgi-bin"

## `mod_rewrite` ile Kitlesel Sanal Konaklar

Kitlesel sanal barındırma `mod_rewrite` modülü kullanarak da gerçeklenebilir. Ya basitçe `RewriteRule` yönergelerini kullanırsınız ya da daha karmaşık olarak sanal konak tanımlarınızı harici bir yerde tutar ve bunlara `RewriteMap` yönergesini kullanarak erişirsiniz. Bu teknikler ayrıntılı olarak rewrite belgelerinde açıklanmıştır.

## `mod_macro` ile Kitlesel Sanal Konaklar

Devingen olarak üretilen sanal konaklar için diğer bir seçenek `mod_macro` modülüdür. Bir sanal konak şablonu oluşturup bunu çok sayıda konak ismi için çağırabilirsiniz. Modül belgelerinin Kullanım bölümünde böyle bir örneğe yer verilmiştir.